כניסה לחשבון

זכור אותי

מילון VORTARO*

הפעילו את המילון ע"י הקלקה על הכפתור למעלה. מידע נוסף על לגבי השימוש במילון קיים בדפי העזרה.

>“La Vortaro”Pilger: “BER”Bick: “Esperanto-dansk”>

עזרה: * ? יותר....

המסרים המידיים TUJMESAĜILO*

באמצעות חלון המסרים המידיים הזה באפשרותך לשוחח עם משתמשי lernu! אחרים. הפעילו את המסרים המידיים ע"י הקלקה על הכפתור למעלה. מידע נוסף קיים בדפי העזרה.

עזרה * *

Pri La Fundamento

להלן תוכלו לקרוא כמה ציטוטים חשובים במיוחד מהמבוא ל יסודות אספרנטו. בטור הימני מופיעה הגרסה המקורית ובשמאלי- התרגום. (זמנהוף חיבר את המבוא ב 1905).

Citaĵo 1

"כדי ששפה בין-לאומית תוכל להוסיף ולהתקדם היטב ובסדירות וכדי שתהיה לה ודאות מלאה, שהיא לעולם לא תתפרק ושצעד קל-דעת של ידידיה בעתיד לא יהרוס את עמלם של ידידיה בעבר,- הכי חשוב, מעל הכל, שיתקיים תנאי אחד: יסודות שלעולם לא ניתן יהיה לגעת בהם ולשנותם." "Por ke lingvo internacia povu bone kaj regule progresadi kaj por ke ĝi havu plenan certecon, ke ĝi neniam disfalos kaj ia facilanima paŝo de ĝiaj amikoj estontaj ne detruos la laborojn de ĝiaj amikoj estintaj, ― estas plej necesa antaŭ ĉio unu kondiĉo: la ekzistado de klare difinita, neniam tuŝebla kaj neniam ŝanĝebla Fundamento de la lingvo."

Citaĵo 2

"בהסכמה שבתיקה בין כל האספרנטיסטים נחשבות זה מכבר שלוש היצירות הבאות כיסודות השפה: 1. 16 כללי הדקדוק; 2. "המילון העולמי" 3. "התרגילים". את שלושת החיבורים הללו ראה תמיד מחברה של אספרנטו ככללים עבורו, ועל אף כל הפיתויים והסטיות התכופים, מעולם לא הרשה לעצמו (לפחות במודע) אפילו חטא קל שבקלים כנגד הכללים הללו; הוא מקווה, כי לטובת ענייננו יראו תמיד גם כל שאר האספרנטיסטים את שלושת החיבורים הללו כיסודות הקבועים והמחייבים של אספרנטו." "Laŭ silenta interkonsento de ĉiuj esperantistoj jam de tre longa tempo la sekvantaj tri verkoj estas rigardataj kiel fundamento de Esperanto: 1.) La 16-regula gramatiko; 2) la « Universala Vortaro »; 3) la « Ekzercaro ». Tiujn ĉi tri verkojn la aŭtoro de Esperanto rigardadis ĉiam kiel leĝojn por li, kaj malgraŭ oftaj tentoj kaj delogoj li neniam permesis al si (almenaŭ konscie) la plej malgrandan pekon kontraŭ tiuj ĉi leĝoj; li esperas, ke pro la bono de nia afero ankaŭ ĉiuj aliaj esperantistoj ĉiam rigardados tiujn ĉi tri verkojn kiel la solan leĝan kaj netuŝeblan fundamenton de Esperanto."

Citaĵo 3

"... כל המצוי בספר זה, יש לראותו כמחייב את הכל; כל הנוגד ספר זה, יש לראותו כרע, אפילו יצא תחת ידיו של מחבר אספרנטו עצמו." "...ĉio, kio troviĝas en tiu ĉi libro, devas esti rigardata kiel deviga por ĉiuj; ĉio, kio estas kontraŭ tiu ĉi libro, devas esti rigardata kiel malbona, se ĝi apartenus al la plumo de la aŭtoro de Esperanto mem."

Citaĵo 4

"בהיותם היסודות, על שלושת החיבורים המודפסים מחדש בספר זה להיות מעל הכול בלתי-משתנים. לכן בל יתפלאו הקוראים, שהם מוצאים בתרגום של מילים שונות לשפה לאומית (בייחוד בתחלק האנגלי) את אותן שגיאות, שנמצאו במהדורה הראשונה של « המילון העולמי », בלתי-מתוקנות. הרשיתי לעצמי לתקן רק טעויות דפוס; אם מילה כלשהי תורגמה, בצורה שגויה או ברישול, הותרתי אותה על כנה בספר; כי לו רציתי לשפר, זה היה כבר שינוי, שעלול היה לגרום ויכוחים, דבר בלתי-נסבל, כשמדובר בחיבור יסוד." "Havante la karakteron de fundamento, la tri verkoj represitaj en tiu ĉi libro devas antaŭ ĉio esti netuŝeblaj. Tial la legantoj ne miru, ke ili trovos en la nacia traduko de diversaj vortoj en tiu ĉi libro (precipe en la angla parto) tute nekorektite tiujn samajn erarojn, kiuj sin trovis en la unua eldono de la « Universala Vortaro ». Mi permesis al mi nur korekti la preserarojn; sed se ia vorto estis erare nelerte tradukita, mi ĝin lasis en tiu ĉi libro tute senŝanĝe; ĉar se mi volus plibonigi, tio ĉi jam estus ŝanĝo, kiu povus kaŭzi disputojn kaj kiu en verko fundamenta ne povas esti tolerata."

Citaĵo 5

"על «יסודות אספרנטו » להימצא בידיו של כל אספרנטיסט כאמצעי בקרה קבוע, שישמור אותו מסטייה מדרך האחידות." "La « Fundamento de Esperanto » devas troviĝi en la manoj de ĉiu esperantisto kiel konstanta kontrolilo, kiu gardos lin de deflankiĝado de la vojo de unueco."

Citaĵo 6

"אמרתי, כי יסודות לשוננו צריכים להיות בלתי-משתנים לחלוטין, אפילו ייראה לנו, שנקודה כזו או אחרת שגויה, לכל הדעות. אמירה זו יכולה ללדת את המחשבה, כי לשוננו תשאר לנצח נוקשה ולעולם לא תתפתח... הו, לא! תהיה ללשוננו האפשרות המלאה לא רק להתעשר, אלא גם להשתפר ולהשתלם; בקביעות; העדר היכולת לשנות את היסודות תבטיח לנו שהשתלמותה לא תיעשה בדרך של שבירה ושל שינוי שרירותיים והרסניים, ביטול או של ספרותנו הנוכחית, אלא באופן טבעי, לא מבולבל ובלתי-מסוכן. " "Mi diris, ke la fundamento de nia lingvo devas esti absolute netuŝebla, se ŝajnus al ni, ke tiu alia punkto estas sendube erara. Tio ĉi povus naski la penson, ke nia lingvo restos ĉiam rigida kaj neniam disvolviĝos... Ho, ne! Malgraŭ la severa netuŝebleco de la fundamento, nia lingvo havos la plenan eblon ne sole konstante riĉiĝadi, sed konstante pliboniĝadi kaj perfektiĝadi; la netuŝebleco de la fundamento nur garantios al ni konstante, ke tiu perfektiĝado fariĝados ne per arbitra, interbatala kaj ruiniga rompado kaj ŝanĝado, ne per nuligado sentaŭgigado de nia ĝisnuna literaturo, sed per vojo natura, senkonfuza kaj sendanĝera."

Citaĵo 7

"אסיים במילים הבאות:
1. בשל אחדות ענייננו על כל אספרנטיסט טוב להבין את יסודות לשוננו היטב;
2. על יסודות לשוננו להישאר תמיד בדיוק כפי שהם;
3. עד שמוסד מרכזי מוסמך יחליט להגדיל (לעולם לא לשנות) את היסודות הנוכחיים באמצעות אישור מילים חדשות או כללים חדשים, כל דבר טוב, שאיננו מצוי «ביסודות אספרנטו», צריך לראותו לא כמחייב, אלא רק כמומלץ."
"Mi finas do per la jenaj vortoj:
1. pro la unueco de nia afero ĉiu bona esperantisto devas antaŭ ĉio bone koni la fundamenton de nia lingvo;
2. la fundamento de nia lingvo devas resti por ĉiam netuŝebla;
3. ĝis la tempo kiam aŭtoritata centra institucio decidos pligrandigi (neniam ŝanĝi!) la ĝisnunan fundamenton per oficialigo de novaj vortoj reguloj, ĉio bona, kio ne troviĝas en la « Fundamento de Esperanto », devas esti rigardata ne kiel deviga, sed nur kiel rekomendata.
"


מבוא  דקדוק